مقالهها و مدخلهای دانشنامه هزاره در موضوع آداب و رسوم را مرور کنید.
۵۹ مقاله / ۹ گسترهٔ موضوعی
رسم، از آیینهای تولّد مؤلف: صدیقه هاشمی و زهرا حسینزاده جلد اول، ویراست دوم اذان گفتن یا آذو دادن در گوش نوزاد از جمله رسومی است که هنگام به دنیا آمدن نوزاد انجام میشود (پولادی، ۱۳۸۷: ۴۸۳؛ مظفری، ۱۳۹۸). معمولاً در گوش راست...
نوعی رقص مؤلف: صدیقه هاشمی جلد اول، ویراست دوم اتن، نوعی رقص است که در میان باشندگان ولایات پکتیا، خوست، قندهار، زابل، غزنی و میدان وردک رایج است. طرز اجرای آن به این صورت است که گروهی از مردان یا زنان، لباسهای محلّی میپوشند و...
(رک: مدخل لیتی /Lēti/ نوعی غذا در هزارهجات).
بازی با کودکان مؤلف: صدیقه هاشمی جلد اول، ویراست دوم در بازی اَپّو یا آپو، بر روی زمین دایرهای به قطر حدود نیم متر یا کمتر کشیده میشود. در نقطۀ مرکزی آن، شیئی با ارزش از نظر کودکان مثل تشله، دکمه، مُهره یا سکه میگذارند و با...
بازی محلی مؤلف: صدیقه هاشمی جلد اول، ویراست دوم این بازی معمولاً میان پسران نوجوان اجرا میشود. بازی بهاینترتیب است که سه یا چهار نفر بهعنوان شکارچی انتخاب میشوند و بقیه نقش آهو را بازی میکنند و به اطراف پراکندهشده و پنهان...
از غذاهای محلی مؤلف: محمدحسین فیاض جلد اول، ویراست دوم آو قروت یکی از لبنیات و نوعی دوغ است که از قروت به دست میآید. قُروت را نرم میسایند و در آب تر میکنند تا شبیه دوغ شود. آو قُروت از جهت کیفیت، دوغ نیست؛ چون خود قُروت از...
بازی محلی مؤلف: صدیقه هاشمی جلد اول، ویراست دوم در این بازی، افراد دور هم مینشینند و دستان خود را روی زمین میگذارند، طوری که انگشتهایشان بهآسانی شمارش شود. سپس یک نفر از میان جمع از اولین انگشت شروع میکند و انگشت خود را روی...
رسم، پاککردن خانه مؤلف: شوکتعلی محمدی شاری جلد اول، ویراست دوم آشو به معنای پاککردن خانه از گرد و دود، و سفیدکردن آن است. هزارهها هنگام فرا رسیدن بهار و عیدهای روزه و قربان، خانههای خود را پاککاری میکنند؛ لحاف، تشک و گلیم...
از غذاهای محلی مؤلف: صدیقه هاشمی جلد اول، ویراست دوم این غذا در زمرۀ غذاهای هوسانه است و غالباً در مهمانیهای دوستانه استفاده میشود. از آنجایی که یکی از مواد اصلی آن گندنه است، بیشتر در فصل بهار تهیه میشود، چرا که در این فصل...
از غذاهای محلی مؤلف: محمدحسین فیاض جلد اول، ویراست دوم آش سرکوچه / بُلغُورخَیر / آش راه خدا، شبیه حلیم در ایران است. پخت این آش در ولسوالی اندراب ولایت بغلان رایج است. زمانی که در یک محل مرض طاعون یا وبا پیدا شد یا باران نبارید...
از غذاهای محلی مؤلف: محمدحسین فیاض جلد اول، ویراست دوم این آش منسوب به ابودردا، حکیمى عابد از صحابۀ برجستۀ پیامبر اسلام است. این آش در ایران به آش ابودردا، آش امام سجاد، آش عمودردا و آش سلامتی شهرت دارد. اما وجه انتساب آن به...
از غذاهای محلی مؤلف: محمدحسین فیاض جلد اول، ویراست دوم آرد بریو از غذاهای رایج در هزارهجات است. غالباً در بیشتر مناطق با این نام یاد میشود. در ولسوالی میرامورِ ولایت دایکندی به آردبریو، آوچُونّی و آرد زردکده (نظری، ۱۳۹۸)، در...
