مقالهها و مدخلهای دانشنامه هزاره در موضوع آداب و رسوم را مرور کنید.
۵۹ مقاله / ۹ گسترهٔ موضوعی
از رسوم مذهبی مؤلف: پروین ولیزاده جلد اول، ویراست دوم امامی یا نذرِ امام در اصطلاح به گوسفند، گاو و غیره گفته میشود که از مدتها قبل، برای نذر در یکی از روزهای دهۀ اول محرم انتخاب و به صورت خام یا پخته بین مردم تقسیم میشود....
بازی محلی مؤلف: صدیقه هاشمی جلد اول، ویراست دوم در این بازی ابتدا بازیکنان به دو گروه مساوی تقسیم میشوند. دو گروه، به فاصلۀ حدود دهمتری از خطی که روی زمین کشیدهاند، در دو طرف قرار میگیرند. کلاهی را روی خط وسط میدان قرار...
بازی محلی مؤلف: صدیقه هاشمی جلد اول، ویراست دوم الیداد یک بازی کودکانه است. «اَلَی» بهمعنای رفیق و همبازی است و «داد» هم همان آواز و فریاد است. در این بازی با دوبار فریادزدن «الیداد» مراحل بازی تغییر میکند (مظفری، ۱۳۹۶). در...
از غذاهای محلی مؤلف: محمدحسین فیاض جلد اول، ویراست دوم این غذا با آرد درست میشود. آرد را بهتدریج در آبجوش ریخته و با ملاقه یا چوب مخصوص حلوا زدن (چمچۀ حلوا) بههم میزنند. آرد آنقدر جوشانده میشود تا سفت شود و رنگ آن به زردی...
غذای محلی مؤلف: سید اسحاق شجاعی جلد اول، ویراست دوم اشکنه، غذایی رایج در بسیاری از مناطق کشور است. پیوه یا پیاوه، تافه، خَرتُورُ، چیشم مار و آوتَزَک از نامهای دیگر این غذاست. سه نام اخیر در مناطق یکهاولنگ و لعل رایج بوده است...
بازی محلی مؤلف: صدیقه هاشمی جلد اول، ویراست دوم این بازی در میان کودکان و نوجوانان عمومیت دارد و ابزار آن یک چوب ضخیم، محکم و بلند بهطول حدود پنج متر است که بتواند وزن چهار تا شش نفر را تحمل کند. وسط چوب را روی سنگ یا دیوار و...
افسانه مؤلف: صدیقه هاشمی جلد اول، ویراست دوم این داستان در محدودۀ جغرافیایی بامیان رخ میدهد. پهلوان گردا، فرمانده نظامی هفتادسالهای است که از سرخدژ در بامیان محافظت میکند و تا این زمان مغلوب کسی نشده است، تا اینکه اسکندر و...
مسابقه و سرگرمی مؤلف: صدیقه هاشمی جلد اول، ویراست دوم مسابقۀ اسبدوانی (پیگاه) از تفریحات جذاب و پرطرفدار در کشور و از جمله در هزارهجات است که در مواقع مختلف سال و در مراسم شادی و جشنهای ملی و محلی انجام میشود. محل برگزاری...
افسانه مؤلف: صدیقه هاشمی جلد اول، ویراست دوم اسب ابلق از افسانههای عامیانۀ رایج میان مردم است. مضمون داستان این است که دروگری به نام سید میرزا، هر روز علفها را درو میکرد و آنها را روی هم میانباشت و بقیه روز را با بازی شیربز...
افسانه مؤلف: صدیقه هاشمی جلد اول، ویراست دوم داستان از این قرار است که علیشاه، مردی کهنسال و جهاندیده در یکهاُولَنگ است که روزی زودتر از موعد به مردان ییلاق ابلاغ میکند که باید از اینجا کوچ کنیم و روانۀ قشلاق شویم. همه...
افسانه مؤلف: صدیقه هاشمی جلد اول، ویراست دوم آنطور که در داستان آمده است، ماجرا در درهای به نام «سیاهخَوال» اتفاق میافتد. این دره واقعیت خارجی دارد و به طول صد کیلومتر بین کوههای بند امیر و دشتهای وسیع اَیبَک واقع شده است...
از غذاهای محلی مؤلف: محمدحسین فیاض جلد اول، ویراست دوم اریو، آرِیو یا آراو، مخفف «آرد» و «آو» (آب) است. در بخشی از مالستان، آریو، نام کلی برای غذاهایی است که از این خانواده به شمار میروند و بعد با صفت و یا نام دیگر مانند آریو...
