-1-1400x788.webp&w=1536&q=75)
سید عباس حکیمی، عالم دینی، نویسنده و فعال سیاسی و فرهنگی در ۱۲ عقرب ۱۳۹۴ ش درگذشت. سید عباس فرزند سید قاسم‌علی، در سال ۱۳۳۲ ش در قریۀ سه‌قلعۀ درۀ قیاق، ولسوالی جغتو ولایت غزنی، در خانواده‌ای زراعت‌پیشه و مذهبی به دنیا آمده است. خانوادۀ او در دوران کودکی‌اش به کابل مهاجرت کرد و در منطقۀ قلعه‌شهاده سکونت گزید. حکیمی تحصیلات دینی خود را در مدارس «مدینةالعلم» و «جامعة‌الاسلام» کابل گذراند و نزد استادانی چون قربان‌علی محقق کابلی، سید میراحمد عالم، سید سرور واعظ، میرحسین صادقی پروانی و نوراحمد تقدسی علوم اسلامی آموخت (حکیمی، ۱۴۰۵؛ مسیح، ۱۴۰۲). عزیزالله شفق در خاطرات زمستان ۱۳۵۱ ش از آشنایی با او در مدرسۀ «مدینةالعلم» یاد کرده است (شفق، ۱۴۰۳، ج ۱: ۱۵۲).
حکیمی، در شکل‌گیری تشکلی با عنوان «روحانیت نوین» مشارکت داشت. پس از بروز اختلافات در محیط مدرسه مدینةالعلم، شماری از افراد حاضر در آن محیط به ایجاد تشکیلاتی مستقل روی آوردند. در اواخر بهار سال ۱۳۵۲، جلسه‌ای با حضور سید عباس حکیمی و شماری دیگر از شخصیت‌های مذهبی و فرهنگی برگزار شد. در این نشست، نام «روحانیت نوین» برای تشکیلات پیشنهادی مطرح شد و مورد موافقت حاضران قرار گرفت (همان، ۱۶۴ تا ۱۶۵).
همچنین نام حکیمی در میان افرادی آمده است که در حلقۀ اول، تدوین و بررسی مرام‌نامه «حزب حسینی» نقش داشتند. مرام‌نامه این حزب در ۲۲ حوت ۱۳۵۳ تصویب شد و حکیمی از امضاکنندگان آن بود (همان، ۲۰۶؛ دانش، ۱۳۹۹، ش ۷: ۱۴).پس از کودتای ثور ۱۳۵۷، حکیمی وارد فعالیت‌های سیاسی گسترده‌تری شد و در سال ۱۳۵۸ در شکل‌گیری «سازمان نصر افغانستان» مشارکت کرد. او از اعضای شورای مرکزی و شورای رهبری سازمان بود که عمدتاً در ولایت غزنی فعالیت داشت (حکیمی، ۱۴۰۵).
در دهۀ ۱۳۶۰، حکیمی علاوه بر فعالیت‌های سیاسی و نظامی، به آموزش و امور فرهنگی توجه داشت. او در «پایگاه شهید رضایی» در نی‌قلعۀ قره‌باغ به تدریس علوم دینی، زبان انگلیسی و مباحث فلسفی پرداخت و «کتابخانۀ سیار فتح» را راه‌اندازی کرد. همچنین در فعالیت‌های مطبوعاتی سازمان نصر مشارکت داشت و مدیریت ماهنامۀ پیام مقاومت را بر عهده گرفت (حکیمی، ۱۴۰۵؛ مسیح، ۱۴۰۲).
حکیمی در تلاش‌های مربوط به کاهش اختلافات میان گروه‌های جهادی شیعه نیز مشارکت داشت، او در مذاکراتی که سرانجام به تشکیل «حزب وحدت اسلامی افغانستان» انجامید، حضور داشت (حکیمی، ۱۴۰۵). در تابستان ۱۳۶۸، هنگام مذاکرات وحدت گروه‌های شیعه در بامیان، از نمایندگان سازمان نصر بود. براساس روایت خانوادگی، میثاق‌نامۀ حزب وحدت اسلامی را امضا کرد و به عضویت شورای عالی نظارت آن درآمد (همان). نام او در کتاب تشکیل حزب وحدت اسلامی؛ نقطۀ عطفی مهم و تعیین‌کننده در تاریخ انقلاب اسلامی افغانستان نیز در میان اعضای سازمان نصر آمده است (کمیسیون فرهنگی حزب وحدت اسلامی افغانستان، ۱۳۶۹: ۴۱).
در سال ۱۳۶۹، حکیمی در ایجاد شورای ولایتی حزب وحدت اسلامی در جاغوری مشارکت کرد و از سال ۱۳۷۰ فعالیت‌های خود را به جغتو و قره‌باغ گسترش داد. او در نخستین کنگرۀ سراسری حزب وحدت اسلامی، برگزارشده در سنبلۀ ۱۳۷۰ در یکه‌اولنگ بامیان، نیز حضور داشت. براساس روایت محمدباقر مصباح‌زاده، حکیمی در جریان این کنگره به ریاست نشست انتخاب شد و در مذاکرات تشکیلاتی مشارکت کرد (مصباح‌زاده، ۱۳۹۲؛ ولی‌زاده، ۱۴۰۵).
پس از سقوط حکومت نجیب‌الله در سال ۱۳۷۱، حکیمی به کابل رفت؛ اما براساس شواهد، مسئولیت رسمی دولتی نپذیرفت. او در سال ۱۳۷۷ ابتدا به پاکستان و سپس ایران مهاجرت کرد. پس از سقوط حکومت طالبان در سال ۱۳۸۰ به افغانستان بازگشت و مدتی در قیاق زندگی کرد و در سال ۱۳۸۸ بار دیگر در کابل مستقر شد و فعالیت‌های آموزشی و دینی خود را ادامه داد (حکیمی، ۱۴۰۵).
از آثار منسوب به حکیمی می‌توان جهان‌آفرین، هدف و اصول مبارزه در اسلام، هدایتگران راستین در دو جلد، انسان مسئول است، در دیار هجرت و فلسفۀ حقوق را نام برد. مجموعۀ اشعار او نیز با عنوان آوای انقلاب معرفی شده است (مسیح، ۱۴۰۲).
سید عباس حکیمی در ۱۲ عقرب ۱۳۹۴ ش در منزل خود در منطقۀ سرکاریز قلعه‌شهادۀ کابل درگذشت و پیکرش در زادگاهش در قیاق غزنی به خاک سپرده شد (حکیمی، ۱۴۰۵؛ مسیح، ۱۴۰۲).
منابع:
حکیمی، سید مهدی (۱۴۰۵). مصاحبۀ تلفنی عبدالواحد فکرت با سید مهدی حکیمی، ۹ عقرب ۱۴۰۵.
دانش، محمدسرور (۱۳۹۹). « روایت تازه از رهبری شورایی در تشکیلات سازمان نصر و نقش شهید مزاری، گفتگوی اختصاصی با استاد سرور دانش معاون دوم رئیس جمهور». نشریۀ عدالت و امید، ویژه‌نامۀ بیست و ششمین سالیاد شهید وحدت ملی استاد عبدالعلی مزاری. شمارۀ ۷. صص ۱۰ تا ۲۵. (www. andisha.org). بازیابی ۱۰ عقرب ۱۴۰۵؛
شفق، عزیزالله (۱۴۰۳). حکایت حضور. جلد اول. چاپ اول، بنیاد تاریخ شفاهی افغانستان.
کمیسیون فرهنگی حزب وحدت اسلامی افغانستان. (۱۳۶۹). تشکیل حزب وحدت اسلامی؛ نقطۀ عطفی مهم و تعیین‌کننده در تاریخ انقلاب اسلامی افغانستان. چاپ اول.
مسیح. (۱۴۰۲). «نگاهی به زندگی استاد سید عباس حکیمی». حزب عدالت و آزادی افغانستان. ۱ قوس ۱۴۰۲. در (https://jfp-af.org/). بازیابی ۹ عقرب ۱۴۰۵؛
مصباح‌زاده، محمدباقر (۱۳۹۲). «روایتی از یک زندگی، بخش شانزدهم: کنگرۀ حزب وحدت اسلامی». به نقل از ولی‌زاده (۱۴۰۵).
ولی‌زاده، پروین (۱۴۰۵). «کنگرۀ حزب وحدت اسلامی افغانستان در بامیان، سنبلۀ ۱۳۷۰». (www.hazarapedia.online).
مؤلفان: نویدالله نبی‌زاده و عبدالواحد فکرت
در حال بارگذاری دیدگاه‌ها...