اولین کنگره یا کنگره سراسری حزب وحدت اسلامی افغانستان در بامیان، ولسوالی یکهاولنگ، از دوم تا دهم سنبله ۱۳۷۰ برگزار شد (عرفانی یکاولنگی، ۱۳۷۲ : ۲۶۵). از دو سال قبل برای تشکیل حزب وحدت، نشستهایی در پنجاب (سرطان ۱۳۶۷) لعل (سنبله ۱۳۶۷ با امضای منشور وحدت)، حصۀ اول بهسود (۸ عقرب ۱۳۶۷ با امضای پیمان اتحاد) و گردهمایی بامیان (۲۳ جوزای ۱۳۶۸ با امضای میثاق وحدت) برگزار شده بود (جاده ابریشم، ۱۳۹۶: ۱۱). در این نشستها، اساسنامه و باقی موارد مربوط به حزب تعیین شده بود.
کنگره حزب، باید دو سال بعد از تشکیل حزب برگزار میشد تا به اساسنامه عمل شود؛ ولی در سال ۱۳۷۰ شرایط مکانی و زمانی برای تشکیل آن فراهم نبود (عرفانی یکاولنگی، ۱۳۷۲ : ۲۶۱). در این کنگره، شمار شرکتکنندگان ۳۱۱ نفر از گروههای سیاسی جامعه شیعه بود (همان؛ جاده ابریشم، ۱۳۹۶: ۱۱). بر اساس روایت سیدمحمدباقر مصباحزاده، شرکتکنندگان پس از ورود به بامیان به منطقۀ زارین در ولسوالی یکاولنگ رفتند و جلسات کنگره در مدرسۀ علمیه سیدحسن یکهاولنگی مشهور به آقای رئیس، برگزار میشد. نمایندگان گروههای منحله سابق، در یک یا چند اتاق گردهم میآمدند و خصوصی در رابطه با آجندای کنگره، تعیینات و سایر مسائل باهم مشورت و تصمیم گیری میکردند. جلسات کنگره در مسجد مدرسه بود. برای ریاست کنگره، سیدعباس حکیمی از سازمان نصر و محمد اکبری از پاسداران جهاد اسلامی نامزد شدند و آقای حکیمی با اختلاف چند رأی به ریاست نشست انتخاب شد (مصباحزاده، ۱۳۹۲).
در این کنگره به روی دو محور اساسی یعنی تشکیلات و تعیینات حزب وحدت بحث شد. در تشکیلات حزب، تأیید شد که حزب، دبیرکل، معاون و هیأت رییسه داشته باشد و کنگره هر پنج سال یک بار برگزار شود و تعیینات هر سال یک بار تجدید شود (ناطقی، دفتر اول، ۱۳۹۶: ۴۶۶ تا ۴۷۳).
مسئله دبیرکلی حزب وحدت از مهمترین مباحث کنگره بود. در نهایت، عبدالعلی مزاری بهعنوان دبیرکل حزب وحدت اسلامی افغانستان برای یک دوره یکساله انتخاب شد و محمد اکبری به معاونت او رسید (ناطقی، ۱۳۹۶: ۴۶۶–۴۷۳). آقای مزاری در زمان برگزاری کنگره در بامیان حضور نداشت. او پیشتر بهعنوان رئیس هیئت حزب وحدت به پاکستان و سپس ایران رفته بود و هنگام بازگشت به افغانستان نیز برای مدتی از او خبری در دست نبود (رضایی، ۱۳۹۶: ۲).
بر اساس روایت محمد ناطقی، موضوع دبیرکلی برای مدتی طولانی محل بحث بود و پس از حدود دو هفته گفتوگو اعضای سازمان نصر اسلامی افغانستان، اکثریت آنان عبدالعلی مزاری را نامزد کردند و در رأیگیری نهایی، آقای مزاری به دبیرکلی و محمد اکبری به معاونت او انتخاب شد (ناطقی، ۱۳۹۶: ۴۶۶–۴۷۳). همچنین دربارۀ نمایندگیهای حزب در خارج از کشور نیز تصمیمگیری شد و محمد فیاض به ریاست نمایندگی تهران (اخلاقی، ۱۴۰۱: ۴۹۱–۴۹۳) و آقای افشار، مسئول نمایندگی کویته تعیین شد (ناطقی، ۱۳۹۶: ۴۶۶–۴۷۳). عرفانی یکاولنگی مینویسد بعد از کنگره، دولت مستقر در کابل به بمباران شدید «مرکز حزب وحدت (شهر تاریخی بامیان)، بازار، مراکز تجارتی، مسکونی هزارهجات و مسیرهایی که منتهی به شهر تاریخی بامیان» دست زد و «خساراتی به بار آورد (عرفانی یکاولنگی، ۱۳۷۲: ۲۶۴)».
منابع
اخلاقی، محمداسحاق. (۱۴۰۱). روایت سرنوشت؛ خاطرات و زندگینامه خودنوشت. به کوشش عبدالشکور اخلاقی. چاپ اول. تهران: مرکز فرهنگی اندیشه؛
جاده ابریشم. (۱۳۹۶). «کنگرههای حزب وحدت». سال اول، شماره ۴۴، شنبه، 23 ثور ۱۳۹۶.
رضایی، رحمان. (۱۳۹۶). «حزب وحدت؛ از تکوین تا فروپاشی». جاده ابریشم. سال اول، شماره ۴۴، شنبه، 23 ثور ۱۳۹۶.
عرفانی یکاولنگی. (۱۳۷۲). حزب وحدت اسلامی افغانستان، از کنگره تا کنگره. چاپ اول. قم: سراج؛
مصباحزاده، محمدباقر. (۱۳۹۲). «روایتی از یک زندگی (بخش شانزدهم): کنگره حزب وحدت اسلامی». وبلاک مصباحزاده. ۲۶ اردیبهشت ۱۳۹۲. بازیابی ۵ سنبله ۱۴۰۵؛
ناطقی، محمد. (۱۳۹۶). سالهای تغییر: روایت نیم قرن زندگی، دفتر اول. کابل: مؤسسه تاریخ شفاهی افغانستان
مؤلف: پروین ولی زاده
در حال بارگذاری دیدگاهها...