کاوش در مجموعه جامع مدخلهای دانشنامه ما که تاریخ، فرهنگ و میراث هزاره را مستند میکند.
۸۶۴ مقاله / ۸ گسترهٔ موضوعی
نوعی پرنده مؤلف: صدیقه هاشمی جلد اول، ویراست دوم اوچلک یا آبچِلِک که به آن آبچیلیک (Sandpiper) هم میگویند، از راستۀ آبچیلیکسانان (Charadriiforme) است. آبچلک، پرندهای ساحلی با منقار بلند و باریک است که از طرفین فشرده و در...
صنعت دستی مؤلف: صدیقه هاشمی و زهرا حسینزاده جلد اول، ویراست دوم اَسْیَه دستی یا دستاس که تلفظ محلی آن «دستآسیه» است، در قدیم در اکثر خانهها یافت میشد (شریعتی، ۱۳۹۰). دستاسیه با نیروی ماهیچهای و دست انسان کار میکند. به...
قریه و مرکز ولسوالی دایچوپان ولایت زابل مؤلف: پروین ولیزاده جلد اول، ویراست دوم قریۀ بایلوغ/ بیلوغ در ولسوالی دایچوپان ولایت زابل قرار دارد و مرکز این ولسوالی است. از شرق به قریۀ مامختو، از شمال شرق به قریۀ کودک، از شمال و...
کشتار غیر نظامیان در منطقۀ افشار کابل مؤلف: محمدحسین حسرت جلد اول، ویراست دوم جنگ افشار یکی از رویدادهای خونینی بود که در جریان درگیریهای داخلی در دورۀ دولت اسلامی افغانستان به وقوع پیوست. در این جنگ، صدها غیرنظامی کشته و اسیر...
ولایت مؤلف: پروین ولیزاده جلد اول، ویراست دوم ارزگان یا وُرُزگان از ولایات مرکزی افغانستان است. ارزگان بین ولایات قندهار، غزنى، دایکندى، زابل و هلمند قرار دارد. مرکز آن شهر تِیرِینکُوت است. ولسوالیهاى آن، ارزگان خاص، چُورَه،...
ادبیات مقاومت، نوعی از ادبیات است که در واکنش به تجاوز خارجی و پایداری در برابر نظام حاکم استبدادی ایجاد میشودو به توجیه حقانیت اعتراض، دعوت به مقاومت و توصیف فاجعه میپردازد. ادبیات مقاومت به نام «ادبیات پایداری» نیز یاد شده...
حزب سیاسی مؤلف: علی جعفری جلد اول، ویراست دوم این حزب به رهبری صادق مدبر در سال ۱۳۸۶ ش / ۲۰۰۷ م تأسیس شد. طبق اساسنامه، مبانی فکری حزب انسجام ملی افغانستان را اسلام، دموکراسی، عدالت اجتماعی، استقلال و وحدت ملی تشکیل میدهد...
مجسمۀ باستانی مؤلف: محسن شریفی جلد اول، ویراست دوم این بت، مجسمهای ده متری از بوداست که به «بتبچه» مشهور بود. اگرچه بیشتر منابع ارتفاع آن را ده متر دانستهاند، کهزاد در راهنمای بامیان (۱۳۳۴: ۲۹) و نائل در سایه روشنهایی از وضع...
رشته کوهی در شمال افغانستان مؤلف: صدیقه هاشمی جلد اول، ویراست دوم این کوه در ولایت بلخ، از شرق به غرب کشیده شده است و دامنۀ آن تا جنوب غرب مزارشریف ادامه دارد. انتهای شرقی آن به کوههای سمنگان و قندوز و انتهای غربی آن به...
منطقهای حد فاصل ولسوالیهای لعل و پَنْجَوْ مؤلف: حسنرضا فهیمی جلد اول، ویراست دوم این منطقه که امروزه به نام کِرمان بالا نیز یاد میشود، در حد فاصل ولسوالی پَنْجَوْ، یکهاُولَنگ و لَعل است. اَوْقُوْل از شرق و شمالشرق به ترتیب...
قوم، یکی از چهار دستۀ جاغوری مؤلف: شوکتعلی محمدی شاری جلد اول، ویراست دوم ایزدری یا ایزدیاری یکی از چهار دستۀ جاغوری است. جاغوری، یکی از طایفههای دایمیرکَشَه است. دایمیرکشه یکی از دایهای قوم هزاره است که مردمان آن در...
صنعت سنتی مؤلف: صدیقه هاشمی و زهرا حسینزاده جلد اول، ویراست دوم لغت آسیاب مرکب از «آس» و «آب» است. «لفظ آس هم بر آسیا اطلاق کنند و هم بر آنچ آسیا خرد کند» (شمس قیس، ۱۳۸۸: ۲۵۰). در فرهنگ فارسی معین ذیل واژۀ آس آمده است: «آس...
