مقالهها و مدخلهای دانشنامه هزاره در موضوع جغرافیا را مرور کنید.
۱۸۰ مقاله / ۹ گسترهٔ موضوعی
منطقهای در ولسوالی خاکیران ولایت زابل مؤلف: محمدحسین فیاض جلد اول، ویراست دوم الوملالا منطقهای سرسبز در کنارهٔ دریای ارغنداب و متصل به ولسوالی خاکیران ولایت زابل است. «الوم» به معنای معبر آب و «لالا» به معنای برادر بزرگتر...
بنای تاریخی دورۀ تیموری مؤلف: محسن شریفی جلد اول، ویراست دوم بقعۀ الغبیگ در غرب آرامگاه سلطان محمود غزنوی (در مسیر شاهراه کابل _ غزنی، قریۀ روضه، باغ فیروزی) نزدیک مسجد جامعِ قریۀ روضه قرار دارد (عظیمی، ۱۳۹۱: ۲۷۹). سلطان...
کشور، زیست بوم هزارهها مؤلف: شوکتعلی محمدی شاری جلد اول، ویراست دوم افغانستان، سرزمین اقوام مختلف به شمول هزارهها، در جنوب مرکز آسیا قرار گرفته است و کشوری کوهستانی و محصور در خشکی است. بلندترین نقطۀ آن قلۀ نوشاخ به بلندای...
محلهای در غرب کابل مؤلف: محسن شریفی جلد اول، ویراست دوم ناحیۀ افشار در غرب کابل در دامنۀ کوههای افشار، از مناطق هزارهنشین شهر کابل (موسوی، ۱۳۷۹: ۲۵۸) و در حال حاضر جزو ناحیۀ پنجم کابل است. افشار به طور تقریبی در طول جغرافیایی...
از کوههای اساطیری اوستا مؤلف: عبدالعلی عادلی جلد اول، ویراست دوم اشیدم/ اوشیدم یا اوشیدرن از کوههای اساطیری است که بارها در اوستا به آن اشاره شدهاست. اوستاشناسان آن را جایگاه کیانیان و محل نزول وحی به زردشت و سرچشمۀ رود هلمند...
از قلعههای تاریخی غرجستان عبدالحکیم محمدی (کاظمی) جلد اول، ویراست دوم اشیار از قلاع غرجستان در قرون شش و هفت قمری بوده است (جوزجانی، ۱۳۶۳، ج ۱: ۳۷۱) احتمال اینکه نام قدیمی این منطقه «اشیار» باشد، بعید است. «شار» کلمه دری و...
ولسوالی در ولایت تَخار مؤلف: محسن شریفی جلد اول، ویراست دوم ولسوالی اشکمش در ولایت تَخار، در دامنۀ کوهستانی بین درههای نهرین و فَرخار قرار دارد. این ولسوالی طبق تقسیمات کشوری سال ۱۳۳۵ ش مرکز حکومت درجۀ چهارم مربوط حکومت کلان...
ولسوالی در ولایت دایکندی مؤلف: حسین رهیاب (بلخی) و محمد امینی (اشترلی) جلد اول، ویراست دوم ولسوالی اشترلی به مرکزیت قوچنقی (بند مزار) تقریباً در ۶۳ کیلومتری جنوب غربی پَنْجَوْ و ۵۸ کیلومتری شمال غربی خدیر قرار دارد. اشترلی...
پدیدۀ طبیعی و افسانهای مؤلف: محمدحسین فیاض جلد اول، ویراست دوم در حصۀ دوم بهسود، بین کجاب و راهقول، در منطقهای به نام «سراب اژدر»، صخرهای بزرگ به طول ۱۵۳ متر وجود دارد که شبیه اژدر است (شیدا، ۱۳۹۶). از نظر جیالوژیکی اژدر...
باغ تاریخی مؤلف: صدیقه هاشمی جلد اول، ویراست دوم این باغ در زمان سلطان غیاثالدین محمد غوری (۵۵۸ تا ۵۹۹ ق / ۱۱۶۳ تا ۱۲۰۳ م) در منطقۀ زمینداورِ کوهستانهای غور، که پایتخت زمستانی پادشاهان غوری در سرحدات شمالی ولایت هلمند بود،...
از آبدات تاریخی در ولایت غور مؤلف: صدیقه هاشمی جلد اول، ویراست دوم ارگ دختر پادشاه از آثار کهن ولایت غور است. این قلعه از بقایای سلسلۀ غوریان است و در ولایت غور، چند کیلومتری ولسوالی شهرک، در نزدیکی منار جام، روی کوهی معروف به...
بنای تاریخی در منطقۀ زارین یکهاولنگ مؤلف: صدیقه هاشمی جلد اول، ویراست دوم در منطقۀ زارین ولسوالی یکهاُولنگ در ولایت بامیان، خرابههای یک ارگ، معروف به «ارگ خیرالله بیگ» را میتوان مشاهده کرد (یزدانی، ۱۳۹۰، ج ۱: ۲۰۲). این بنا...
