کاوش در مجموعه جامع مدخلهای دانشنامه ما که تاریخ، فرهنگ و میراث هزاره را مستند میکند.
۸۶۴ مقاله / ۸ گسترهٔ موضوعی
قوم، شاخهای از دایچوپان مؤلف: محمدحسین فیاض جلد اول، ویراست دوم در منابع مختلف، آجَه یکی از شاخههای دایچوپان (دلجو، ۱۳۹۲: ۲۸۵) و طایفۀ قَلَندَر (غرجستانی، ۱۳۶۶: ۱۴۴) بهشمار رفته است. طبق روایت منابع، مردمان دایچوپان و قلندر...
قوم، تیرهای از دایمیرکَشَه در ولسوالی جاغوری مؤلف: محمدحسین فیاض جلد اول، ویراست دوم آته یکی از چهار دسته یا تیرۀ جاغوری و از فرزندان دایمیرکَشَه است. تیرههای دیگرساکن جاغوری باغچَری، گَرَیْ و اِیزْدَری هستند. دایمیرکشه یکی...
صنعت دستباف از تار و موی گوسفند مؤلف: محمدحسین فیاض جلد اول، ویراست دوم صنعت بافندگی در هزارهجات بیشتر با موی گوسفند رواج داشته است و از آن، پوشاکِ مختلف و گلیم و قالین بافته شده است. بَرک، گلیم، گلیمچه، دستکش، دَستمُوغُو،...
صنعت سنتی مؤلف: صدیقه هاشمی و زهرا حسینزاده جلد اول، ویراست دوم اَسیه یا آسیاب بادی گونهای آسیاب است که انرژی جنبشی حاصل از نیروی باد، آن را به حرکت درمیآورد و دانههای خوراکی را آرد میکند. آسیابهای بادی یک محور میلهای...
ابزار خانگی و صنعتی مؤلف: محمدحسین فیاض جلد اول، ویراست دوم انبر (انبور) از دو اهرم فلزی تشکیل شده است که انتهای آنها بهصورت قیچی به هم متصل میشود. انبر وسیلهای برای گرفتن اشیایی است که آنها را به دلایلی نظیر محکم بودن یا...
محصول زراعی مؤلف: صدیقه هاشمی جلد اول، ویراست دوم باقلا (Broad Bean) که مردم هزارهجات آن را باقُلی تلفظ میکنند و در دایکندی به آن ماقلی میگویند، دانۀ گیاهی است با ساقۀ شیاردار و با ارتفاع ۳۰ تا ۸۰ سانتیمتر و پرشاخ و برگ....
گیاهی خوراکی، علوفهای و صنعتی مؤلف: سید احمد هاشمی (صدر) جلد اول، ویراست دوم باجره (سورگوم) گیاهی با نام علمی (Sorghum bicolor L) از خانوادۀ گندمیان (غلات) (poaceae) یا (Gramineae) است. این گیاه انواع مختلفی دارد که یک تا پنج...
گیاهی با خواص دارویی، درمانی و استفادۀ خوراکی مؤلف: سید احمد هاشمی (صدر) جلد اول، ویراست دوم اوله جزو گیاهان جنس Rumex به شمار میرود. در کتابهای طب سنتى به نام عربی «حمّاض» نام برده شده است. در فارسی، سرخپای، چغندر دشتی و...
حرفه مؤلف: صدیقه هاشمی جلد اول، ویراست دوم شغل اوباز یا آبباز بیشتر در مناطقی وجود دارد که آبهای خروشان از آنجا عبور میکند یا در برخی ایام سال، رود بسیار پرآب است و حالت طغیانی دارد، مانند مناطق اطراف دریای هلمند. در این...
قریهای در ولسوالی خرم سارباغ ولایت سمنگان مؤلف: محمدجواد علوی جلد اول، ویراست دوم قریۀ آغورقول به صورت خانههای پراکنده در دامنهها و درههای آغورکوه ولسوالی خرم سارباغ ولایت سمنگان قرار دارد و قریههای نزدیک به آن، بشقل،...
قریهای در ولسوالی سوزمهقلعه ولایت سرپل حسین رهیاب (بلخی) جلد اول، ویراست دوم آسیاب هندو قریهای است در ولسوالی سُوزمَهقلعۀ ولایت سرپل که در جنوب شرق بازار ولسوالی قرار دارد. این قریه از جنوب با قریۀ فیضآباد، از جنوبشرق با...
قریهای در درۀ هزاره ولایت پنجشیر مؤلف: محمدجواد علوی جلد اول، ویراست دوم قریۀ آستانهکلان در درۀ هزاره ولایت پنجشیر واقع شده است. این قریه جلگهای و جزئی از منطقۀ سنگی خان، در درۀ هزاره و در یک فضای نسبتاً باز است و از جنوب به...
