آداب و رسوم1 دقیقه مطالعه
اتله /Atala/
(رک: مدخل لیتی /Lēti/ نوعی غذا در هزارهجات).
۱۶ دلو ۱۴۰۲
آرشیف پژوهش
مقالهها و مدخلها
کاوش در مجموعه جامع مدخلهای دانشنامه ما که تاریخ، فرهنگ و میراث هزاره را مستند میکند.
۸۶۴ مقاله / ۸ گسترهٔ موضوعی
آداب و رسوم2 دقیقه مطالعه
اپّو /Appu/
بازی با کودکان مؤلف: صدیقه هاشمی جلد اول، ویراست دوم در بازی اَپّو یا آپو، بر روی زمین دایرهای به قطر حدود نیم متر یا کمتر کشیده میشود. در نقطۀ مرکزی آن، شیئی با ارزش از نظر کودکان مثل تشله، دکمه، مُهره یا سکه میگذارند و با...
۱۶ دلو ۱۴۰۲
آداب و رسوم2 دقیقه مطالعه
آهوشکار /Âhu_ŝekâr/
بازی محلی مؤلف: صدیقه هاشمی جلد اول، ویراست دوم این بازی معمولاً میان پسران نوجوان اجرا میشود. بازی بهاینترتیب است که سه یا چهار نفر بهعنوان شکارچی انتخاب میشوند و بقیه نقش آهو را بازی میکنند و به اطراف پراکندهشده و پنهان...
۱۶ دلو ۱۴۰۲
آداب و رسوم2 دقیقه مطالعه
آو قروت /Âw_qorut/
از غذاهای محلی مؤلف: محمدحسین فیاض جلد اول، ویراست دوم آو قروت یکی از لبنیات و نوعی دوغ است که از قروت به دست میآید. قُروت را نرم میسایند و در آب تر میکنند تا شبیه دوغ شود. آو قُروت از جهت کیفیت، دوغ نیست؛ چون خود قُروت از...
۱۶ دلو ۱۴۰۲
بدون تصویر شاخص
آداب و رسوم3 دقیقه مطالعه
اکوبکو /Âkubaku/
بازی محلی مؤلف: صدیقه هاشمی جلد اول، ویراست دوم در این بازی، افراد دور هم مینشینند و دستان خود را روی زمین میگذارند، طوری که انگشتهایشان بهآسانی شمارش شود. سپس یک نفر از میان جمع از اولین انگشت شروع میکند و انگشت خود را روی...
۱۶ دلو ۱۴۰۲
آداب و رسوم2 دقیقه مطالعه
آشو/Âŝu/
رسم، پاککردن خانه مؤلف: شوکتعلی محمدی شاری جلد اول، ویراست دوم آشو به معنای پاککردن خانه از گرد و دود، و سفیدکردن آن است. هزارهها هنگام فرا رسیدن بهار و عیدهای روزه و قربان، خانههای خود را پاککاری میکنند؛ لحاف، تشک و گلیم...
۱۶ دلو ۱۴۰۲
آداب و رسوم3 دقیقه مطالعه
آشک/Âŝak/
از غذاهای محلی مؤلف: صدیقه هاشمی جلد اول، ویراست دوم این غذا در زمرۀ غذاهای هوسانه است و غالباً در مهمانیهای دوستانه استفاده میشود. از آنجایی که یکی از مواد اصلی آن گندنه است، بیشتر در فصل بهار تهیه میشود، چرا که در این فصل...
۱۶ دلو ۱۴۰۲
آداب و رسوم1 دقیقه مطالعه
آش سر کوچه /Âŝ_e_sar_e_kuĉa/
از غذاهای محلی مؤلف: محمدحسین فیاض جلد اول، ویراست دوم آش سرکوچه / بُلغُورخَیر / آش راه خدا، شبیه حلیم در ایران است. پخت این آش در ولسوالی اندراب ولایت بغلان رایج است. زمانی که در یک محل مرض طاعون یا وبا پیدا شد یا باران نبارید...
۱۶ دلو ۱۴۰۲
آداب و رسوم1 دقیقه مطالعه
آش ابودردا /Âŝ-e-Abudordâ/
از غذاهای محلی مؤلف: محمدحسین فیاض جلد اول، ویراست دوم این آش منسوب به ابودردا، حکیمى عابد از صحابۀ برجستۀ پیامبر اسلام است. این آش در ایران به آش ابودردا، آش امام سجاد، آش عمودردا و آش سلامتی شهرت دارد. اما وجه انتساب آن به...
۱۶ دلو ۱۴۰۲
آداب و رسوم2 دقیقه مطالعه
آرد بریو /Ard_beru/
از غذاهای محلی مؤلف: محمدحسین فیاض جلد اول، ویراست دوم آرد بریو از غذاهای رایج در هزارهجات است. غالباً در بیشتر مناطق با این نام یاد میشود. در ولسوالی میرامورِ ولایت دایکندی به آردبریو، آوچُونّی و آرد زردکده (نظری، ۱۳۹۸)، در...
۱۶ دلو ۱۴۰۲
آداب و رسوم2 دقیقه مطالعه
آتش روشن کردن بر سر قبر
رسم، مربوط به دفن مردگان مؤلف: صدیقه هاشمی جلد اول، ویراست دوم رسم است که در اولین شبی که مرده را دفن میکنند، بر سر قبر او شمع یا آتش روشن میکنند و یا چراغ میگذارند. مردم معتقدند که روح مردهها در شبهای عید مهمان بازماندگان...
۱۶ دلو ۱۴۰۲
آداب و رسوم3 دقیقه مطالعه
آبید /Âbid/
از غذاهای محلی مؤلف: زهرا حسینزاده جلد اول، ویراست دوم آبید یکی از غذاهای گوشتی یا از کبابهای رایج در هزارهجات است (موسوی، ۱۳۹۸). در ولسوالیهای لعل، ورس و بندر به همین نام یاد میشود (جعفری، ۱۳۹۸؛ نیازی، ۱۳۹۷). «آبید» در اصل...
۱۶ دلو ۱۴۰۲