پژوهش برگزیده2 دقیقه مطالعه
تازههای فرهنگخر قبرسی
خر قبرسی، نخستین اثر فاطمه خاوری است که 9 داستان کوتاه دارد. مؤسسه انتشارات عرفان در سال 1402 ش آن را در 124 صفحۀ رقعی و با شمارگان 1000 نسخه چاپ کرده است.
آرشیف پژوهش
مقالهها و مدخلها
کاوش در مجموعه جامع مدخلهای دانشنامه ما که تاریخ، فرهنگ و میراث هزاره را مستند میکند.
۷۵۶ مقاله / ۸ گسترهٔ موضوعی
بدون تصویر شاخص
جغرافیا6 دقیقه مطالعه
اراکوزیا /Arâkuziyâ/
نام بخشی از هزارهجات، حوزۀ هیرمند مؤلفان: نرگس تنهایی و شوکتعلی محمدی شاری جلد اول، ویراست دوم نام اراکوزیا در منابع موجود به اشکال مختلف همچون ارکوزی، اراکوزیه، آراکوزیا، ارخوسیا، آراخوزیا، ارکوسیا و آراکوسیا ثبت شده است. تمدن...
۲۷ سنبلهٔ ۱۴۰۳
مدخل روز4 دقیقه مطالعه
اژدر بامیان
پدیدۀ طبیعی و افسانهای مؤلف: صدیقه هاشمی جلد اول، ویراست دوم در غرب شهر بامیان ، درهای به نام درۀ اژدر وجود دارد و در انتهای آن، دیوارۀ طبیعی بلند و سفیدرنگی از رسوبات آهکی به شکل اژدرِ خوابیده جلب توجه میکند که به «اژدرِ...
۲۵ سنبلهٔ ۱۴۰۳
مدخل روز17 دقیقه مطالعه
ارزگان و آوارگی
آوارگی هزارهها بعد از جنگ مؤلف: پروین ولیزاده جلد اول، ویراست دوم بعد از جنگ سهساله (۱۳۰۸ تا ۱۳۱۱ ق / ۱۸۹۱ تا ۱۸۹۳ م) در دورۀ امیر عبدالرحمان خان، مردم در ارزگان و مناطق اطراف آن زندگی سخت و طاقتفرسایی داشتند. اغلب آنها...
۱۵ اسد ۱۴۰۳
کتاب ها2 دقیقه مطالعه
امضاها
کتاب، گزیده داستان مؤلف: حسین رهیاب (بلخی) جلد اول، ویراست دوم کتاب امضاها در دو جلد گزیدۀ داستانهای کوتاه افغانستان با مقدمه و انتخاب محمدحسین محمدی است. این اثر را انتشارات تاک در سال ۱۳۹۰ ش در کابل منتشر کرده است، در قطع...
۳۰ سرطان ۱۴۰۳
آداب و رسوم3 دقیقه مطالعه
بانگ ناوقت مرغ
باور مردمی مؤلف: حسنرضا فهیمی جلد اول، ویراست دوم مردم هزاره خورو (خروس) را مرغی نیک و بانگ آن را نشانۀ دمیدن صبح و هنگام عبادت میدانند. آنان بانگ مرغ را به اذان نیز تعبیر میکنند. میان هزارهها خورو به مطلق مرغ اعم از نر و...
۲۱ حمل ۱۴۰۳
آداب و رسوم1 دقیقه مطالعه
بانگ کلاغ /Bâng_e_Kalâğ/
باور مردمی مؤلف: حسنرضا فهیمی جلد اول، ویراست دوم بانگ کلاغ / زاغ نشانۀ شوم بودن این صداست. مردم هزاره بر این باورند که اگر کلاغی روی درختی بنشیند و یا در حال پرواز بانگ دهد، خبر ناگواری خواهند شنید. به باور برخی، شاید شومبودن...
۲۱ حمل ۱۴۰۳
آداب و رسوم3 دقیقه مطالعه
بارانطلبی
رسم مذهبی و اجتماعی سیداسحاق شجاعی و صدیقه هاشمی جلد اول، ویراست دوم رسم دعا برای طلب باران و پایان خشکسالی یا خشکآبی از دیرباز میان هزارهها و دیگر مردمان افغانستان وجود داشته است. نماز باران دو رکعت است و مانند نماز عید فطر...
۲۱ حمل ۱۴۰۳
آداب و رسوم3 دقیقه مطالعه
بابه خارکش/Bâba_Xârkaŝ/
از افسانههای رایج در میان مردم مؤلف: صدیقه هاشمی جلد اول، ویراست دوم بابه خارکش از افسانههای عامیانۀ رایج در هزارهجات است. داستان دربارۀ فردی معروف به «بابه خارکش» است که هر روز به صحرا میرود و خار جمع میکند؛ آنها را...
۲۱ حمل ۱۴۰۳
آداب و رسوم4 دقیقه مطالعه
بابه الف/Bâba_Alef/
از افسانههای رایج در میان مردم مؤلف: صدیقه هاشمی جلد اول، ویراست دوم بابه الف از افسانههای عامیانۀ رایج در هزارهجات است. این افسانه دربارۀ چوپانی به نام «بابه الف» است که به همراه زن و فرزندانش، در فقر و ناداری روزگار...
۲۱ حمل ۱۴۰۳
آداب و رسوم1 دقیقه مطالعه
ایو /Aiyu/
بازی محلی مؤلف: صدیقه هاشمی جلد اول، ویراست دوم این بازی را دو نفر یا دو گروه انجام میدهند. افراد با یک پا حرکت میکنند و درحالیکه بالا و پایین میپرند، بهطرف حریف میدوند و با بازویشان او را میزنند و تُشّه میکنند و...
۲۱ حمل ۱۴۰۳
آداب و رسوم1 دقیقه مطالعه
اتلک
بازی محلی مؤلف: صدیقه هاشمی جلد اول، ویراست دوم اَتلَک همانند بازی اَوچِخِین انجام میشود. (رک: اَوچِخِین) بازی اَتلَک نیازی به کشیدن خط دایرهای روی زمین ندارد. در این بازی خوردن شِیغَی و چیک (چیکَه) و پوک (پوکَه) کردن شیغیِ...
۲۱ حمل ۱۴۰۳